★ Nemrut Kuş Gözlemciliği (Ornitoturizm)

Koruma Durumu: Nesli DÜNYA ÖLÇEĞİNDE TEHLİKEDE
IUCN Kategorisi: Vulnerable (Hassas)
Bern Sözleşmesi: Ek 2 (Korunuyor)
Önem: Ülkemizdeki son yaşam alanlarından biri
Açıklama: Büyük şahin, hızlı avcı. Saatte 120-150 km hızında uçar. Nemrut Dağı önemli bir üreme alanıdır.
Beslenme: Kemirici ve küçük kuşları avlanır
Habitat Tipi: Yırtıcı kuşlar için önemli bir üreme alanı
Tehditler: Yaşam alanı kaybı, ilaç kullanımı (DDT birikimi), av), insan rahatsızlığı

Küçük şahin, çevik avcı. Böcek ve küçük kuşları avlanır. Nemrut çevresinde göçmen olarak görülür.

Beyaz ve siyah tüyleri olan akbaba. Leş yiyici ve karatalı. Yaz aylarında Nemrut'ta görülür.

Koruma Durumu: Korunuyor, Nesli Tehlikede
IUCN Kategorisi: Vulnerable (Hassas)
Bern Sözleşmesi: Ek 2
Açıklama: Türkiye'nin en büyük akbabasıdır. Koyu renkte ve güçlü gözlü yırtıcı. Leş avlayan kuş. Çok nadir görülür. Nesli belirgin şekilde azalmakta.

Büyük ve güçlü raptor. Koyu kahverengi gövde, altın-kahverengi ense ve taç ile ayırt edilir. Kanat açıklığı 1.89-2.16 metre. Tavşan, fasulye ve marmot avlanır.

Büyük ve nadir kartal. Sarı alın ve baş ile tanınır. Nemrut çevresinde ender görülen göçmen.

Dev boyutlu akbaba, kemik kırmaca özelliğine sahip. Çok nadir ve korunan tür. Nemrut'ta nadiren görülebilir.

Yılan avlayan uzmanlaşmış kartal. Havada durmayan şekilde yılanları avlar. Nemrut çevresindeki açık alanlarda görülür.

Gece aktif avcı kuşlar. Büyük gözler, döndürülebilir başlar, sessiz uçuş. Kemirici, küçük kuşlar ve böcekler avlanır. Türkiye'de: Eurasian Eagle-Owl, Barn Owl, Tawny Owl.

Orta boy av kuşu. Av hayvanlarını ve kuşları hızlı ve çevik şekilde avlar. Nemrut bölgesinde gözlemlenen avcı kuş. 2006 Ekim'de 1 birey gözlemlenmiştir.

Küçük av kuşu, çevik avlanma tekniği. Böcekler ve küçük kuşları avlar. Nemrut'ta göçmen olarak görülür. 2006 Ekim'de 8 birey gözlemlenmiştir.

Nadir görülen av kuşu. Açık alanları tercih eder. Nemrut bölgesinde nadiren gözlemlenir. 2014 Nisan'da 1 birey gözlemlenmiştir.

Arı ve ari kovanlarından beslenme konusunda uzmanlaşmış av kuşu. Yaz aylarında Nemrut'ta görülür. 2025 Eylül'de 1 birey gözlemlenmiştir.

Yükselerek avını arayan orta boy av kuşu. Kemirici, böcek ve küçük kuşları avlar. Nemrut'ta yerleşik ve göçmen olarak görülür. 2025 Ekim'de 1 birey gözlemlenmiştir.

14 cm boyunda zarif çapatıkuş. Erkekte beyaz taç, siyah yüz ve boğaz, beyaz ters-T kuyruğu. Böceklerle beslenme. Yarı-çöl ve taşlı tepelerde yaşar. NADIR TÜR.

Gri-kahverengi üst ve açık gözler ile ayırt edilen küçük şarkıcı kuş. Kısmi göçmen. Tohumlar ve böceklerle beslenme. Ağaçlı stepler ve açık alanlarda yaşar. NADIR TÜR.

Durum: ANADOLU ENDEMİK (Türkiye'ye özgü)
Koruma: Bern Sözleşmesi Ek 2
Açıklama: Anadolu endemiği ağacında tırmanıcı kuş. Çok küçük ve zarif. Ormanlık alanlarda yaşar. Böceklerle beslenme. Yapışkan ayaklarla ağaçlarda hareket eder.
Özellikler: Ses emisyonu çok kuvvetli, ağaçlarla iletişim kurabilir
Tehditler: Orman kaybı ve parçalanması

Durum: Yüksek Dağ Türü, Korunuyor
IUCN Kategorisi: Near Threatened (Tehlikeye Yakın)
Koruma: Bern Sözleşmesi Ek 2
Açıklama: Yüksek dağ türü. Büyük ve güçlü keklik. Gümüş-gri renkte. Çok nadir ve korunan tür. Nemrut'un en yüksek bölgelerinde yaşar.
Beslenme: Yüksek rakımda bitki tohumları ve böcekler
Tehditler: İklim değişikliği, aşırı otlama, turizm baskısı

Durum: TÜRKIYE ENDEMİK, KRİTİK TEHLİKE
IUCN Kategorisi: Endangered (EN - Tehlikede)
Koruma: Bern Sözleşmesi Ek 2 - ULUSLARARASI KORUMA
Açıklama: Türkiye endemiği olan nadir keklik. Dağ ormanlık alanlarında yaşar. Çok tehlikede olan tür. Nemrut çevresinde nadir popülasyonları vardır.
Durum: Sadece Toros Dağları'nda kalıntı popülasyonlar
Tehditler: Ormancılık çalışmaları, turizm, habitat kaybı
Koruma Çalışmaları: Uluslararası koruma programı altında

Yaygın keklik türü. Beyaz yüz, siyah boyun bandı, kırmızı bacaklar ile tanınır. Gürültülü çağrıları duyulur. Tehlike altında koşmayı uçmaktan tercih eder.

Koruma Durumu: Nesli TEHLİKEDE
IUCN Kategorisi: Vulnerable (Hassas)
CITES: Ek 2
Bern Sözleşmesi: Ek 2
Açıklama: Dev boyutlu su kuşu. Nesli tehlikede olan tür. Fırat Nehri ve göllerde yaşar. Büyük çantasında balık taşır. Çok nadir görülür.
Tehditler: Yaşam alanı kaybı, su kirliliği, balık azalması, baraj inşaatı
Durum: Popülasyon belirgin şekilde azalmakta

Beyaz ve siyah tüylü büyük kuş. Antik yapılarda yuva yapan tür. Kurbağa, balık ve sürüngen avlar. Nemrut çevresinde yaz göçünü yapar.

Pembemsi renkteki sosyal su kuşu. Sulak alanlarda yaşar. Nemrut çevresindeki göletlerde görülebilir. Algaları filtreler.

Beyaz kafası olan nadir ördek. Nesli tehlikede olan tür. Sulak alanlarda yaşar. Çok çekingen su kuşu.

Başında tepeli siyah su kuşu. Derin sularda dalış yaparak besin arar. Kış döneminde Nemrut çevresinde görülür. 2 birey gözlemlenmiştir.

Küçük martı türü. Sürü halinde uçar ve beslenirler. Su alanlarında yıkılarak balık avlar. 7 birey gözlemlenmiştir.

Su üzerinde dalış yapan kuş. Siyah boynu ve kırmızı gözleri ile tanınır. Su samurluğunun mevsiminde su alanlarında görülür. 10 birey gözlemlenmiştir.

Çok küçük su kuşu. Çabuk dalamaları nedeniyle "su hobi" olarak tanınır. Yazlık ve kışlık göçmen. 6 birey gözlemlenmiştir.

Büyük beyaz su kuşu. Melodik çağrısı ile tanınır. Derin göllerde beslenirler. Nadir olarak Nemrut bölgesinde görülür. 1 birey "özgür yaşıyor" olarak kaydedilmiştir.

Koyu gri kafa, yeşil-mor iridescent boyun tüyleri ve beyaz alt sırt ile tanınır. Antik yapılarda ve kayalık bölgelerde sürüler halinde yaşayan yerinde kalan güvercin. 29-37 cm boyunda.

32-38 cm boyunda koyu kahverengi, beyaz noktalı kuş. Büyük beyaz loral leke ve beyaz göz halkası. Kuzey dağlarında, iğne yapraklı ormanlarda yaşar. Türkiye'de nadir misafir. Çam tohumlarını saklayarak beslenirler.

Tüm kuş türlerinin yaklaşık yarısı! 6000+ tür, karmaşık şarkıları ve ses kutuları vardır. Serçeler, çinteler, alakargalar, tortralar, çapatıkuşlar dahil. Böcekler, tohumlar, meyve ile beslenirler. Nemrut'ta çok çeşitli türler görülür.

Nadir görülen ötleğen türü. Kalın gagalı, çoban şarkısı. Temmuzkıl alanlarında gözlemlenmiştir. 1 birey kaydedilmiştir.

Kara boğazu olan ötleğen. Çorak alanları tercih eder. Nisanda göç ettiğinde görülür. 1 birey gözlemlenmiştir.

Orman ötleğeni. Yaz göçmeni olarak ilkbaharda görülür. Çoraklık çağrısı özgür. 1 birey Mayıs 2025'te gözlemlenmiştir.

Açık alanları tercih eden ötleğen. Gördüğü çağrısı rahat, 2 birey Mayısta gözlemlenmiştir.

Orman yapraklı kuşu. Çok hafif, ormanda yaşayan tür. Tesisliyor çağrısı, 10 birey gözlemlenmiştir.

Doğu ötleğeni. Nadir görünen göçmen, Temmuzda görülür. 1 birey gözlemlenmiştir.

Dağ ötleğeni. Yüksek alanlarda yaşayan tür. 2 birey Temmuzkıl alanlarında gözlemlenmiştir.

Çinte türü, kızıl göğüs, gri baş. Dağ alanlarında görülür. 1 birey Mayısda gözlemlenmiştir.

Bahçe çintesi, yeşil göz çizgisi. Yaz göçmeni, kuş cenneti. 1 birey Haziranda gözlemlenmiştir.

Sarı göğüslü çinte, kış göçmeni. Sık görülür, 7 birey gözlemlenmiştir. Ocakta yoğun görülür.

Küçük aşşık göğüsler, siyah başlı. Çin ve otkulta beslenirler. 4 birey gözlemlenmiştir.

Dağ serçesi, kalın gagalı. Ot tohumlarıyla beslenirler. 1 birey Temmuzkıl alanlarında gözlemlenmiştir.

Kaya serçesi, gülün kuyruğu açı. Kayalık alanlarda yaşar. 1 birey gözlemlenmiştir.

Yüksek dağ serçesi, kar alanlarında yaşar. 3 birey gözlemlenmiştir.

Pembe-siyah renkli ötleğen. Sürü halinde locustalar avlar. En çok gözlenen tür! 200 birey Mayısda kaydedilmiştir!

Çorak toygarı. Açık sahalarda yaşar. 3 birey Mayısda gözlemlenmiştir.

Orman toygarı, ağaçta yuva. Güzel şarkısı ile bilinir. 1 birey Ekim 2025'te gözlemlenmiştir.

Dağ toygarı, başında siyah kulaklar. Yüksek alanlarda yaşar. 10 birey Ekim 2025'te gözlemlenmiştir.

Bozkır toygarı, küçük tür. 1 birey Mart 2025'te gözlemlenmiştir.

İncirkuşu türü, kızıl göğüs. 1 birey Ekim 2025'te gözlemlenmiştir.

Yüksek dağlarda yaşayan İncirkuşu. Kış göçmeni, 10 birey Ekim 2025'te gözlemlenmiştir.

Çayır İncirkuşu. 1 birey Ekim 2025'te gözlemlenmiştir.

Ağaç İncirkuşu, ormanda yaşar. 3 birey Nisanda gözlemlenmiştir.

Kırsal İncirkuşu. 1 birey Haziranda gözlemlenmiştir.

Ev kırlangıcı, ev duvarlarında yuva yapar. Yaz göçmeni, 3 birey Temmuzkıl alanlarında gözlemlenmiştir.

Kaya kırlangıcı, kayaları tercih eder. 1 birey Haziranda gözlemlenmiştir.

Yüksek uçan Ebabil. Hızlı uçuşu ile bilinir. 4 birey Haziranda gözlemlenmiştir.

Küçük Ebabil, yaz göçmeni. 3 birey Temmuzkıl alanlarında gözlemlenmiştir.

Yaygın Ebabil, hızlı uçan kuş. 23 birey Temmuzkıl alanlarında gözlemlenmiştir!

Ormanlık Sinekkapan. Böcek avlayan tür. 2 birey Nisanda gözlemlenmiştir.

Beyaz yaka Sinekkapan. Ormanlarda böcek avlar. 2 birey Nisanda gözlemlenmiştir.

Siyah-beyaz Sinekkapan. 2 birey Nisanda gözlemlenmiştir.

Yeşil renkli Ağaçkakan. Ormanlık alanlarda ağaç gövdelerine vurur. 1 birey Mayısda gözlemlenmiştir.

Küçük Ağaçkakan, çetin. 1 birey Nisanda gözlemlenmiştir.

Kaya sıvacısı, kayalara sıva yapar. Kaya deliği yuva yapar. 1 birey Ekim 2025'te gözlemlenmiştir.

Siyah maskalı Örümcekkuşu. 4 birey Temmuzkıl alanlarında gözlemlenmiştir.

Kızılca renkli kuş. 2 birey Temmuzkıl alanlarında gözlemlenmiştir.

Büyük siyah kuş, akıllı tür. 3 birey Ekim 2025'te gözlemlenmiştir.

Kırmızı gaga Dağ Kargası, sürü halinde görülür. 50 birey Ekim 2025'te gözlemlenmiştir!

Sarı gaga Dağ Kargası. 32 birey Ekim 2025'te gözlemlenmiştir.

Mavi-siyah kuş, kaya sakinler. 3 birey Ekim 2025'te gözlemlenmiştir.

Kızıl yanında Ardıç, kış göçmeni. 2 birey Ocakta gözlemlenmiştir.

Gece şarkıcısı bülbül. Kış göçmeni, çok güzel şarkısı. 1 birey Nisanda gözlemlenmiştir.

Kaya bülbülü. 2 birey Temmuzkıl alanlarında gözlemlenmiştir.

Sarı ve siyah kuş, şarkıcı tür. 1 birey Mayısda gözlemlenmiştir.

Guguk kuşu, diğer kuşların yuvasına yumurta koyar. 1 birey Temmuzkıl alanlarında gözlemlenmiştir.

Tepeli Guguk, siyah başlı. 1 birey Haziranda gözlemlenmiştir.

Tepeli kuş, süslü tüyler, nadir görülür. 3 birey Temmuzkıl alanlarında gözlemlenmiştir.

Gece kuşu, alacakaranlıkta beslenirler. 1 birey Ekimde gözlemlenmiştir.

Taş kuşu, büyük gözleri. Olası üreme bölgesi. 2001 Mayısında gözlemlenmiştir.

Küçük oyun kuşu, hızlı uçuşu, "büt-büt" sesi. Olası üreme. 2001 Mayısında gözlemlenmiştir.

Kamış ötleğeni, su kenarlarında yaşar. Olası üreme. 2001 Haziranda gözlemlenmiştir.

Çorak toygarı. 4 birey Haziranda gözlemlenmiştir.

Kuyrukkakan türü, kayalık alanlar. 6 birey Eylülde gözlemlenmiştir.

Çorak kuyrukkakan, beyaz kertenkele. Kayalarda görülür. 11 birey Ekimde gözlemlenmiştir.

Kuyrukkakan türü. 1 birey Ekimde gözlemlenmiştir.

Kuyrukkakan türü. 1 birey Eylülde gözlemlenmiştir.